Huissen TV

Informatie over Nederland. Selecteer de onderwerpen waarover u meer wilt weten over Huissen

Wanneer zal de wetenschap de wereldreligies verslaan?

Religie en evolutie

Casper Andersen werkt momenteel aan de bloemlezing getiteld “The Man of Vital Culture”.

De bloemlezing bevat bijdragen van verschillende onderzoekers in de geesteswetenschappen, waaronder Jesper Sørensen.

Het heeft te maken met hoe verschillende culturele/menselijke fenomenen, zoals religie en literatuur, worden verklaard vanuit de evolutietheorie

Religiositeit wordt gezien door een evolutionaire bril

Sinds Charles Darwin in 1859 zijn evolutietheorie publiceerde, zijn er verschillende pogingen gedaan om de menselijke religiositeit te verklaren als onderdeel van evolutionaire ontwikkeling. Jesper Sørensen legt uit dat degenen die religie verklaren op basis van de evolutietheorie, werken met twee verschillende hypothesen.

  1. Religie is een evolutionair voordeel: Het uitgangspunt is dat het een evolutionair voordeel was voor mensen om in iets te geloven en religies te hebben. Religieuze mensen doen het beter in het leven, deels omdat religie sociale cohesie creëert, aldus voorstanders van de hypothese.
  2. Religie als bijproduct van evolutie: mensen hebben een evolutionair voordeel in het hebben van intuïtieve zintuigen. Het stelt ons onder andere in staat om op elk levensgevaar te reageren. Maar intuïtieve gewaarwordingen hebben ons ook de neiging gegeven om te reageren op en dingen waar te nemen die er niet zijn. Religieuze ervaringen bijvoorbeeld. Dus religie is niet iets dat we nodig hebben. Schulden zijn een bijproduct – of bijwerking van – ons vermogen om intuïtief te reageren.

Welke van de twee theorieën je ook kiest, religiositeit maakt deel uit van de menselijke natuur.

We hebben net de verjaardag van Jezus gevierd. Als je tenminste gelooft wat de Bijbel zegt. Maar een van onze lezers, Steen Fog Rahbek Nielsen, doet dat zeker niet. Hij wil tenminste religie elimineren, en de wetenschap neemt het over.

READ  Vestfold, Lerarenopleiding | Onvolledig in wiskunde 4e vereiste van Katherine Cleveland (Sp)

“Wat zou er uiteindelijk voor nodig zijn om elke schuld voor altijd te begraven?” vraagt ​​Nielsen.

Helaas moeten we hem teleurstellen.

Het verzoek kon niet worden ingewilligd. Drie experts die we spraken, zeggen dat religie waarschijnlijk zal overleven, hoeveel wetenschappelijke inzichten we ook krijgen.

Er zijn geen experimenten om te bewijzen dat God niet bestaat. Ik weet zeker dat religie nooit zal worden uitgeroeid, althans niet door de wetenschap, zegt Helge Cragg, emeritus hoogleraar wetenschapsgeschiedenis aan het Niels Bohr Instituut.

Religie en wetenschap zijn niet in conflict

Cragg gelooft dat de veronderstelling dat wetenschap en religie vijanden zijn, verkeerd wordt begrepen. Hij zegt dat ze vooral vreedzaam naast elkaar leven en elkaar aanvullen.

Terwijl de wetenschap wetten maakt, statistische verbanden vindt en ons uitleg geeft over hoe het universum en de biologie met elkaar in verband staan, dragen de disciplines religie en de geesteswetenschappen als filosofie iets anders bij. Een taal die spreekt over al die wetenschap kan er bijvoorbeeld geen formules voor maken.

Bijvoorbeeld verdriet, liefde en de zin van het leven, zegt Cragg.

Wetenschappelijke ontdekkingen kunnen God niet opheffen, omdat het concept van God en de religieuze sfeer ons iets anders geven dan natuurwetenschap. Door de geschiedenis heen zijn er niet veel grote conflicten geweest tussen religie en wetenschap.

In het artikel videnskab.dk De grootste botsing in de geschiedenis tussen religie en wetenschap, kun je lezen dat er historische gebeurtenissen zijn geweest die achteraf zijn geïnterpreteerd als een botsing tussen religie en wetenschap, maar die toen niet als zodanig werden beschouwd.

READ  Wie gaat dit najaar Old Norway recreëren?

Religie geeft iemands mening

De geleerden met wie we spraken, zeggen dat de wetenschap God nooit ongeldig kan maken. (Afbeelding: Mette Friis-Mikkelsen)

Jesper Sørensen, universitair hoofddocent bij de afdeling Religiewetenschappen aan de Universiteit van Aarhus, is het ermee eens dat wetenschap religie niet kan begraven.

Om te beginnen kreeg institutionele religie – bijvoorbeeld de kerk – steeds minder macht naarmate de wetenschap terrein won.

Een ander ding is de perceptie van mensen dat er meer is tussen hemel en aarde dan we met wetenschappelijke methoden kunnen zien. Sorensen voorspelt dat het geloof in God en andere paranormale verschijnselen zal blijven bestaan, hoeveel baanbrekende ontdekkingen wetenschappers ook doen.

Sommige mensen vinden betekenis in het leven in religie, ook al weten ze dat het geen wetenschappelijke betekenis heeft. Hij zegt dat het hen een soort rust geeft.

Sorensen gelooft dat mensen zich vooral in tijden van crisis tot God of andere vormen van spiritualiteit wenden.

Mensen, zelfs zij die wetenschappelijk zijn geschoold, wenden zich in moeilijke situaties automatisch tot God. Als je gaat scheiden, als de kinderen overlijden of iets dergelijks, gaan veel mensen op zoek naar een vorm van betekenis, bijvoorbeeld in religie, zegt Sorensen.

Wetenschap is als een kaasrasp

Vooral sinds de negentiende eeuw is er echter een ontluikend idee dat wetenschap en religie met elkaar in conflict zijn.

Er is een veronderstelling geweest dat wetenschap uiteindelijk plaats zal maken voor geloof, zegt Kasper Andersen, universitair hoofddocent ideeëngeschiedenis bij de afdeling cultuur en samenleving aan de universiteit van Aarhus in Denemarken.

– Ik noem het het kaasraspmodel. Wetenschap wordt gezien als een lafheid die schulden laat vallen totdat er niets meer over is. Andersen zegt dat met de overwinning van de wetenschap religie zal verdwijnen, zoals hij dacht, maar dit gebeurde niet.

Newton wilde het bestaan ​​van God bewijzen

Andersen legt uit dat het idee dat de natuurwetenschap uiteindelijk religie zou uitbannen, parallel aan de westerse wereld ontstond in de negentiende eeuw, die religieuze instellingen begon te scheiden van de natuurwetenschappen.

Tot die tijd waren theologie en wetenschap onder meer gemengd in de universitaire en kerkelijke faculteiten.

Geleerden kunnen op zondag prediken in de kerk en gebruiken vaak religieuze argumenten in hun werk, zegt Andersen.

Newton en Galileo zijn voorbeelden van wetenschappers die diep religieus waren. Ze zagen wetenschap als een manier om Gods schepping te benadrukken, en in Newtons werk neemt God veel ruimte in beslag. Newton zei dat als zijn kennis mensen kon overtuigen van het bestaan ​​van God, dat goed is, zegt hij.

Natuurlijke theologie werd een natuurwetenschap

Gedurende de achttiende eeuw was de natuurwetenschap nauw verbonden met de natuurlijke theologie, gebaseerd op het idee dat ze door de natuur wetenschappelijk te bestuderen, ook meer van Gods schepping begrepen.

Het idee dat wetenschap antireligie is, verspreidde zich pas in de 19e eeuw. Andersen legt uit dat het werd geassocieerd met de bloei van een filosofische trend die positivisme wordt genoemd.

Positivisten zijn van mening dat religieuze dogma’s en wereldbeelden die niet wetenschappelijk bewezen kunnen worden, moeten worden verwijderd.

Sindsdien zijn er talloze pogingen gedaan om wetenschappelijk te verklaren waarom mensen de neiging hebben om in iets te geloven. Om dit te verklaren is onder meer de evolutietheorie gebruikt, zegt Andersen.

Religie heeft een plaats in de wereld

Maar zelfs als je wetenschappelijk kunt verklaren waarom mensen religieus zijn, betekent dat niet dat we ophouden religieus te zijn, zegt Jesper Sørensen.

Zelfs degenen die geloven dat religie kan worden geïnterpreteerd als een evolutionair voordeel of als gevolg van evolutie, zullen zeggen dat het onwaarschijnlijk is dat religie ooit helemaal zal verdwijnen, juist omdat geloof en religie deel uitmaken van de menselijke natuur.

300 jaar geleden namen veel mensen de woorden van de Bijbel letterlijk en geloofden dat het een verklaring bood voor hoe de wereld en de mens tot stand kwamen. Toen kwamen de wetenschappelijke verklaringen van de context van dingen, en tegenwoordig zijn er niet veel meer die het verhaal van de schepping van de Bijbel letterlijk nemen.

Maar volgens de onderzoekers die we spraken, heeft religie nog steeds een plaats in de wereld.

Sorensen zegt dat religie tegenwoordig geworteld is in vormen van leven en in het dagelijks leven, in plaats van speculaties over hoe de wereld is ontstaan ​​en met elkaar verbonden.

© Videnskab.dk. Vertaald door Lars Nygaard voor forskning.no.